Seminarie Ypelaar

Geschiedenis van de IJpelaar

Negen jaar voordat het seminarie kwam, was Ginneken een gemeente van heide, bos en verspreide gehuchten met 3800 inwoners. Van Oudenbosch tot Sint-Joost: wat er tussen 1878 en nu aan de Beukenlaan gebeurde, per periode en met de bron erbij.

Zwart-witkaart van de gemeente Ginneken uit 1869 met Breda linksboven, het dorp Ginneken, Bavel en de heidevelden in het zuiden
Gemeente Ginneken in 1869, met Breda in de linkerbovenhoek. Groote en Kleine Ypelaar staan op deze kaart ten oosten van het dorp. Kaart: J. Kuyper, Gemeente-atlas van Nederland, uitgave Hugo Suringar, Leeuwarden. Via Wikimedia Commons, publiek domein.

Van Oudenbosch naar Ginneken

Het bisdom Breda had zijn kleinseminarie eerst in Oudenbosch. De leider van een kleinseminarie heette hier regent, een titel die volgens het gedenkboek voor het eerst opduikt in 1848, voor de superior van het Collegie van Oudenbosch.

  1. 1848

    De superior van het Collegie van Oudenbosch heet voortaan regent.

  2. 1878

    Het bisschoppelijk kleinseminarie opent in Ginneken, aan de Beukenlaan.

Het eerste gebouw, 1878 tot 1944

Zes klassen, jongens van twaalf tot achttien, en daarna door naar het grootseminarie Bovendonk in Hoeven. Het gebouw van 1878 hield het 66 jaar uit.

  1. 1918

    Jan de Lepper begint als leerling. Later wordt hij zelf regent.

  2. 24 december 1921

    P.R.A. Sweere wordt regent. Hij blijft het tot augustus 1952.

  3. 1 oktober 1943

    De IJpelaar viert het 65-jarig bestaan, met bisschop Hopmans erbij. Een foto van die dag zit in de collectie van het Stadsarchief Breda.

  4. 5 februari 1944

    De Duitse bezetter neemt het gebouw in beslag.

  5. 28 oktober 1944

    Het seminarie brandt nagenoeg volledig af, een dag voor de bevrijding van Breda op 29 oktober.

Herbouw op de oude fundering

Architect H.G.Ph. Savenije en het bureau Siebers en Van Dael kregen de opdracht voor een nieuw gebouw. Ze gebruikten zoveel mogelijk de bestaande fundering en wat er van het oude gebouw nog bruikbaar was.

  1. 26 juli 1948

    Mgr. P. Hopmans, bisschop van Breda, legt de eerste steen.

  2. 30 mei 1949

    De Mei gaat in de kap: het hoogste punt is bereikt.

  3. 1950

    Het nieuwe gebouw is in gebruik. Het staat er nog, op Beukenlaan 1.

De jaren van De Lepper

Jan de Lepper wilde van het kleinseminarie een school op hoog niveau maken. Docenten zonder bevoegdheid moesten gaan studeren. Het gedenkboek noemt de Rijkserkenning van het gymnasium uitdrukkelijk zijn werk.

  1. 20 augustus 1952

    De Lepper wordt regent, als opvolger van Sweere.

  2. 1957

    Het gymnasium krijgt Rijkserkenning. Leerlingen kunnen vanaf dan het staatsdiploma gymnasium A of B halen.

  3. zomer 1957

    Begin van een nieuwe vleugel, met klaslokalen, kamers voor docenten, een grote slaapzaal, studiezalen en een gymzaal.

  4. schooljaar 1957/58

    De stille mis op zondagochtend verdwijnt. Tot dan toe volgden de leerlingen op zondag twee missen.

Waarom veranderde alles in 1964?

Het gedenkboek noemt 1964 de grote kentering. Er kwamen twee televisietoestellen, de dagelijkse mis en de vespers werden afgeschaft, en de leerlingen gingen voortaan elk weekend naar huis. In november van dat jaar voerde het bisdom Breda ook de liturgievernieuwing van het Tweede Vaticaans Concilie in: nieuwe altaren, met de priester naar de mensen toe, en de liturgie in het Nederlands.

Hoe de Schola Cantorum die jaren meemaakte, staat in het stuk over gregoriaans op de IJpelaar.

  1. november 1964

    Met de eerste zondag van de advent komt de liturgievernieuwing in het bisdom Breda.

  2. 1965

    Externe leerlingen worden toegelaten. De IJpelaar is geen internaat meer.

  3. 1967

    De Lepper heet voortaan rector in plaats van regent, en er komt een nieuw schoolbestuur.

Na 1969 kwamen Markendaal en Sint-Joost

Vier jaar na de eerste externen was het voorbij. Het gymnasium bestond nog even door, het gebouw kreeg nieuwe gebruikers.

Wie wil weten hoe het er binnen aan toeging, leest verder bij het internaat, het gebouw en de regenten en docenten. Wat er van de andere kleinseminaries over is, staat op de kaart.

  1. 1969

    Het gebouwencomplex wordt verkocht aan de Sociale Academie Markendaal. Het kleinseminarie houdt op te bestaan.

  2. 1970

    De IJpelaar is een lyceum met atheneum.

  3. 1972

    Gymnasium Ypelaar fuseert met het Newman College in Breda.

  4. 1973

    Officiële sluiting. De docenten blijven nog tot 1974.

  5. 1993

    De kunstopleiding Sint-Joost krijgt huisvesting in het gebouwencomplex van de IJpelaar. De school zit er nog.