Seminarie Ypelaar

Het internaat

Tot 1965 woonden de leerlingen van de IJpelaar op het seminarie. Eén weekend per trimester mochten ze naar huis, van zaterdagmiddag tot zondag voor de vespers.

KleinseminarieLeerlingen wonen er, tot 1965187819581969

Uit het reglement van 1958/59, letterlijk

  • Het is verboden met de handen in de zak te lopen (ook met één hand).
  • Binnen het gebouw mag men niet hollen.
  • De twee laagste klassen mogen niet roken.
  • Het bezit van eetwaren is verboden.
  • Het is verboden op de slaapzaal bloemen en planten te hebben. Ook wijwaterbakjes zijn niet toegestaan.
  • Niemand mag in de moestuin komen. Ook niet tijdens het bezoek.
  • Het is aan de leerlingen verboden de telefoon te gebruiken.

Van klas naar studiezaal zonder een woord

Het gedenkboek beschrijft de dag zo. Om half zeven op, kop onder de koude kraan, naar de kapel, ontbijt en om kwart voor negen les. Van klaslokaal naar klaslokaal liep je in volledige stilte. 's Avonds was er van vijf tot kwart over zeven studie, na het eten even pianospelen of lezen, opnieuw studie, het avondgebed en bed.

Het reglement van schooljaar 1958/59 staat in het gedenkboek helemaal afgedrukt. Het leest als een plattegrond van wat niet mocht: niet in de chambrette van een ander, niet in de keuken, niet op zolder, niet in de lift. Roken was niet verboden, alleen voor de twee laagste klassen. In de tekenzaal mocht het nergens.

Op wandeldagen gingen de vier hoogste klassen op pad in groepjes van niet minder dan drie en niet meer dan vijf. Iets kopen of ergens naar binnen gaan mocht niet zonder verlof, behalve in kerken en openbare gebouwen. Het hele schema van een dag staat op de homepage.

Naar huis en bezoek

tot 1965
één weekend per trimester naar huis, van zaterdagmiddag tot zondag voor de vespers
bezoek
één middag per trimester
vanaf 1965
er komen externe leerlingen, en iedereen mag elke week naar huis

Toneel, cabaret en een leerlingenblad met censuur

Buiten de lessen was er veel te doen. Er was een verkennerij, met verkenners van 12 tot 17 jaar en voortrekkers vanaf 17. Wie wilde, kreeg pianoles, en een paar leerlingen namen er orgelles bij Kuypers bij. Op de zolder van het voorgebouw was een knutselruimte.

Leerlingen speelden zelf toneel, en onder De Lepper kregen ze een abonnement op voorstellingen in Breda en concerten van het Brabants Orkest. In de recreatiezaal draaide soms een film, zoals Les vacances de monsieur Hulot en Don Camillo. De klas die het cabaret won, kreeg een etentje, met de regent aan tafel.

Het leerlingenblad heette De Keten. Persvrijheid was er niet: elk nummer ging eerst langs de regent. Het jaarlijkse uitje heette het Flessenfeest, meestal in juni en pas een dag van tevoren aangekondigd. Waar die naam vandaan kwam, wist later niemand meer.

Luna splendet per arbusta, sanctum sit silentium,
Vester est, quo expectamus Nicolaum dominum,
Palpitans cor rogitat, donum dat an puniat

Zie de maan schijnt door de bomen, zoals de gymnasiasten het met Sinterklaas in het Latijn zongen. Gedenkboek, hoofdstuk internaat

Het huishouden lag bij de Franciscanessen van Breda

Het huishouden deden de zusters Franciscanessen van Breda. Ze kookten, en zieke leerlingen lagen bij hen in de ziekenboeg. De congregatie had haar moederhuis Mater Dei aan de mgr. Hopmansstraat in Breda. Ze zorgden van 1922 tot 1967 ook voor de priesterstudenten op het grootseminarie Bovendonk in Hoeven, en werkten op de IJpelaar tot het einde in 1969.

De geschiedenis van hun congregatie van 1947 tot 2007 staat in Alles voor Allen van Trees Sponselee-de Meester, uitgegeven door Valkhof Pers in 2007.

Bakstenen hoofdgebouw met een trapgevel, drie heiligenbeelden in de top en een ingang onder een gestreepte rondboog
De ingang van Bovendonk in Hoeven, het grootseminarie van het bisdom Breda, in 2011. Ook daar deden de Franciscanessen het huishouden, tot 1967. Foto: Janna van B, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 NL.