Seminarie Ypelaar

Regenten en docenten

De leider van het kleinseminarie heette regent. Na de oorlog bepaalden twee mannen de IJpelaar: P.R.A. Sweere tot 1952 en Jan de Lepper daarna. Hier staan hun loopbanen, met datum en bron.

Groepsportret van tien geestelijken in toog voor een bakstenen muur, vijf zittend en vijf staand, links een tafel met inktpot
Docenten van het kleinseminarie in 1880, op een visitekaartje van fotograaf Jules David. Zittend in het midden regent Leyten, later bisschop van Breda; de namen staan op de achterkant. Foto: KDC Nijmegen, via Wikimedia Commons, publiek domein.

Waarom heette de leider regent?

Het woord komt uit Oudenbosch. Daar heette de superior van het Collegie, dat ook kleinseminarie was, vanaf 1848 regent. De IJpelaar nam de titel over. De regent leidde de school en gaf elke ochtend in de kapel de meditatie.

In 1967 verdween de titel. De Lepper heette vanaf toen rector, en op 2 mei 1967 werd een nieuw schoolbestuur geïnstalleerd.

  1. 1848

    In Oudenbosch heet de superior van het Collegie voortaan regent.

  2. 24 december 1921

    P.R.A. Sweere wordt regent.

  3. 20 augustus 1952

    Jan de Lepper volgt hem op.

  4. 2 mei 1967

    Nieuw schoolbestuur. De regent heet voortaan rector.

Sweere, ruim dertig jaar regent

Petrus Rudolphus Adrianus Sweere werd in 1882 geboren in Standdaarbuiten. Hij kwam in 1896 zelf als leerling naar het seminarie, gaf er van 1908 tot 1921 les en werd op 24 december 1921 regent. Dat bleef hij tot augustus 1952.

Daarna werd hij rector van het pensionaat Sint Anna in Zundert. Hij overleed op 13 februari 1967. In zijn tijd heetten de klassen nog Kleine Figuur en Grote Figuur, en de leraren professoren.

Twee regenten naast elkaar, volgens het hoofdstuk over de regenten in het gedenkboek.
OnderwerpSweereDe Lepper
Geboren1882, Standdaarbuiten1905, Breda
Zelf leerlingvanaf 1896vanaf 1918
Docent1908 tot 19211936 tot 1948, klassieken
Regent24 december 1921 tot augustus 1952vanaf 20 augustus 1952, vanaf 1967 rector
Overleden13 februari 19677 oktober 1985

De Lepper wilde een gymnasium op hoog niveau

Joannes Lambertus Maria de Lepper werd in 1905 in Breda geboren en begon in 1918 op de IJpelaar. Na zijn priesterwijding in 1930 studeerde hij klassieke talen. Hij promoveerde op een Latijns proefschrift over Bonifatius, legeraanvoerder in Noord-Afrika: De rebus gestis Bonifatii comitis Africae et magistri militum.

Van 1 januari 1936 tot 29 juli 1948 gaf hij klassieken op de IJpelaar. In juli 1949 werd hij rector van het Onze Lieve Vrouwe Lyceum in Breda, en op 20 augustus 1952 regent van de IJpelaar.

Docenten zonder bevoegdheid moesten gaan studeren. In 1957 kreeg het gymnasium Rijkserkenning, zodat leerlingen het staatsdiploma gymnasium A of B konden halen. Het gedenkboek noemt dat uitdrukkelijk zijn werk. Op 9 december 1957 werd hij geheim kamerheer van de paus, en mocht hij monseigneur heten. Op 29 april 1963 werd hij officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hij overleed op 7 oktober 1985.

Een clergyman in 1957, en een brief van de bisschop

Nieuwe liturgie voerde De Lepper meteen in, zoals de hervorming van de Goede Week in 1955. In 1957 ging hij nog een stap verder: de priesters op de IJpelaar mochten een clergyman dragen in plaats van de toog.

Daar kwam meteen een persoonlijke brief op van bisschop J.H. Baeten van Breda. Het gedenkboek citeert die uit het archief van de IJpelaar, inventarisnummer 20. Opvallend is wie de brief kreeg. De bisschop schreef niet de priesters aan, maar de regent: die had het niet moeten toestaan.

Hoe de liturgie in de kapel daarna veranderde, lees je in het stuk over de Schola Cantorum.

U gelieve de priesters die op het seminarie Ypelaar verblijven er op te wijzen, dat zij de toog moeten blijven dragen … Het was, dunkt mij, juister geweest als ik daar niet aan te pas was moeten komen

Bisschop J.H. Baeten aan de regent, 1957. Archief Ypelaar, inv.nr. 20, geciteerd in het gedenkboek

Louis Kuypers, organist en leider van de Schola

Louis Kuypers werd op 5 december 1924 geboren in Rijsbergen. Hij zat vanaf 1937 zelf op het kleinseminarie en kwam in 1949 terug als muziekdocent en leider van de Schola Cantorum, het koor dat de gregoriaanse gezangen zong. Hij gaf ook orgelles op het grote orgel in de kapel.

Van 1969 tot 1985 was hij directeur van het Nederlands Instituut voor Katholieke Muziek in Utrecht. Hij overleed op 27 januari 2003 in Breda.

Over leerlingen staat op deze pagina niets. Het gedenkboek noemt bijnamen en herinneringen van oud-leerlingen met naam; die laten we hier weg.